Breed of the Month

Informatie Nederlandse Runderrassen

Algemeen
Nieuws
Geschiedenis van de Nederlandse Rundveehouderij
Rasinformatie
Publicaties
Links
Databases

Algemeen

Regionale rundveerassen in Europa.
Hoe behouden we diversiteit
De diversiteit in de Nederlandse en Europese melkveepopulatie is de afgelopen decennia flink teruggelopen. Het Holstein Friesian ras is dominant geworden door een succesvolle selectie op melkproductie. Veel regionale runderrassen in Europa zijn voor een groot deel vervangen door een klein aantal gespecialiseerde melk- en vleesrassen. Hierdoor zijn deze regionale (dubbeldoel)rassen onder druk komen te staan, echter deze rassen zijn zowel qua genetische diversiteit als vanuit cultuurhistorisch oogpunt van grote waarde.

Het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CGN) coördineert een 3-jarig Europees project met de naam EURECA: "Towards selfsustainability of EUropan REgional CAttle breeds". Aan dit project doen partners uit 10 verschillende Europese landen mee. De partners in het project vragen zich af hoe we in Europa van elkaar kunnen leren om betere strategieën voor het behoud van deze rassen te ontwikkelen.

Nieuws

EURECA
Er zullen in het EURECA project minimaal 15 rassen uit 9 landen gedetailleerd onder de loep genomen worden. Een belangrijke vraag in het project is waarom sommige regionale rassen het "goed" doen en andere nog steeds afnemen in aantal. Waarom kiest in Nederland de ene veehouder specifiek of nog steeds voor een blaarkop of MRIJ en is de andere veehouder juist van dit ras afgestapt? Dit zijn belangrijke vragen die in het EURECA project beantwoordt moeten worden.

CGN heeft de Blaarkop en het MRIJ ras in combinatie met het Brandrode rund voorgedragen voor analyse en deelname in dit Europese project. Er is door CGN gekozen voor een drietal rassen met verschillende omvang en karakteristieken. MRIJ wordt bestudeerd in samenwerking met de Belgische partner.

In het project wordt gestart met de gedetailleerde analyse van de 15 Europese rassen. Naast het interviewen van veehouders en andere belanghebbenden worden al bestaande publicaties en data geanalyseerd. Ook zal in een aantal Europese landen bekeken worden welke de rol een genenbank heeft voor het behoud van diversiteit in runderrassen. Bovendien wordt in het project bekeken welke kennis, methodes en computerprogramma's beschikbaar zijn, ten behoeve van de praktische fokkerij.

De kennis en ervaringen uit het project zullen worden verspreidt via de EuReCa web-site. In een finale bijeenkomst wordt de opgedane kennis gepresenteerd en gedeeld met een brede groep (Europese) belanghebbenden.

Geschiedenis van de Nederlandse Rundveehouderij

Veeverbetering / Fokkerijbeleid
Nederland kent van oudsher verschillende rundveerassen of veeslagen zoals men dit destijds noemde. In 1906 werden de eigenschappen van drie veeslagen in Nederland als volgt beschreven: de zwartbonten die vooral werden gekenmerkt door de melkvorm, met een verhouding van melk- vleesgeschiktheid van 70-30; het MRIJ (Maas Rijn IJssel) met een verhouding melk- vleesgeschiktheid van 50-50; en de Groningse zwartblaren met een verhouding van 60-40. Ook de basis van de Holstein Friesian (HF) is naar Nederland terug te herleiden. Hiervoor moet men terug gaan naar het einde van de negentiende eeuw, toen nakomelingen van de Nederlandse zwartbonte stier Jacob 2, geboren in 1877, naar Amerika werden geëxporteerd. Lees meer...

Rasinformatie

MRIJ, Maas-Rijn-IJssel vee
Het MRIJ rund is een roodbont dubbeldoel ras, van oorsprong uit het rivierengebied van Nederland. Het is een zelfredzaam ras, makkelijk te managen. Lees meer...

Brandrood rund
Brandrode runderen zijn egaal diep donkerrood of bruinrood van kleur met witte aftekeningen: een witte kol, een witte buik, witte staartpunt en witte sokken. Tong en verhemelte zijn soms gepigmenteerd. Het Brandrode rund is sterk en sober, kan zich goed aanpassen en blijkt redelijk winterhard. Lees meer...

De Groninger Blaarkop
De Groninger Blaarkop is een oud Nederlands ras waarvan de eerste beschrijvingen dateren uit de veertiende eeuw. In het begin van de 20ste eeuw kwam de Blaarkop vooral voor in Groningen en in de Rijnstreek tussen Leiden en Utrecht. Lees meer...

Publicaties

MRIJ, Maas-Rijn-IJssel vee

Barwegen,Martine, 2009. Kruisen is gokken, niet fokken Veeteelt 26(2009)11: 44-45.
Buter, Jan, 2010. Allermooiste MRIJ koe staat op stal in Barchem Stentor 25 februari 2010.
CGN, 2009. Brochure MRIJ. EU GENRES 870/04 project EURECA. Centrum voor Genetische Bronnen Nederlands (CGN), Wageningen UR.
Eijndhoven, Myrthe van. Genetic Diversity in Dutch Cattle Breeds (MRY and FH).
Knaap,Jaap van der, 2005. MRIJ-normen: Te weinig onderzoek voor eigen MRIJ-excretienorm Veeteelt 22(2005)7: 24.

Brandrood rund

CGN, 2009. Brochure Brandrode Rund. EU GENRES 870/04 project EURECA. Centrum voor Genetische Bronnen Nederlands (CGN), Wageningen UR.
Drie, Inge van, 2005. Brandrode rund leeft op : Oudnederlands koeienras vormt jongste telg van Nederlandse Vleesveefederatie. Veeteelt 4(2005)6: 18-19/

De Groninger Blaarkop

Barkema, Ben, Brouwer,Jos en Wiersema Menko, 2009. Blaarkopbedrijven in het groene hart Lelystad : Rivierduin G38 Advies. Notitie over het behoud van Blaarkoppen in het Groene Hart.
CGN, 2009. Brochure Groninger Blaarkop. EU GENRES 870/04 project EURECA. Centrum voor Genetische Bronnen Nederlands (CGN), Wageningen UR.
Jong, Gertjan de en Berentsen, Paul, 2003. Blaarkoppen bekeken: blaren kunnen in extensieve situatie concurreren met HF-koeien. Veeteelt 20(2003)8: 10-12.
Gaalen, Kees van, e.al., 2009. Blaarkoppen in het Groene Hart. Boek: In opdracht van Provincie Zuid-Holland
Gerbrandy, Annemarie, 2009. Trots op raszuivere veestapel : fokker en zelfzuivelaar Theo Warmerdam droomt van polder vol Blaarkoppen. Nieuwe oogst. 4 april 2009.
Winter, M.A. de, T.A. Vogelzang en J. van Schaick., 2010. De blaarkop: ouderwets goed; Inventarisatie van de mogelijkheden voor een dubbeldoelkoe in deze tijd. Den Haag, LEI, 2010, Rapport 2010-014; ISBN 978-90-8615-424-1.
Zanderink, Rene, 2007. Blaarkoppen in het Groene Hart: productie Leidse kaas bij familie Warmerdam ondenkbaar zonder blaarkoppen. Veeteelt 24(2007)10: 42-44.
Zessen, Tijmen van, 2006. Verslinders van ruwvoer: Siem van der Hulst: "Blaarkopfokkers zijn van oudher lagekostenboeren". Veeteelt 23(2006)13: 18-19.

Overige

Booij, Alice, 2005. Hollands glorie opnieuw onder de aandacht: MRIJ, FH en blaarkoppen in beeld voor kruisen dankzij bespiering en soberheid : kruisen: Hollandse rassen Veeteelt 22(2005)20: 76-77.
CGN, 2009. Cryoconservering van runderrassen in Nederland. EU GENRES 870/04 project EURECA. Centrum voor Genetische Bronnen Nederlands (CGN), Wageningen UR.
Hiemstra, Sipke Joost, 2009. Revival runderrassen? V-focus april 2009: 22-23.
Knaap,Jaap van der, 2010. De teloorgang van lokale rassen Veeteelt april 1 2010.
Oldenbroek, Kor, Hiemstra, Sipke Joost en Fikse, Freddy, 2007. Mondiale verspreiding hf genen: spermahandel jaarlijks goed voor 100 miljoen euro Veeteelt 24 (2007)21: 12-15.
Oldenbroek, Kor en Hiemstra, Sipke Joost, Diversiteit wereldwijd onder druk: : fokken alleen mogelijk bij gratie van en verschillende rassen en rassen met genetische variatie. 24 (2007)8: 12-15.
Tinholt, Simone, 2003. Dieptepunt voorbij.Nederlandse zeldzame runderrassen nemen toe in aantal Veeteelt 20(2003)8: 36-38.

Links


Zeldzame huisdieren Runderen Brandrood Rund MRIJ Groninger Blaarkop

Databases


EFABIS: Nederlands Biodiversiteit Informatie Systeem voor Landbouwhuisdieren ABSFocalPoint: Een database genetische bronnen